DİKSİYON

DİKSİYON

Güzel ve etkili konuşmada diksiyon yani kelimelerin telaffuzu son derece önemlidir. Diksiyon büyük ölçüde fonetiğe dayanır. Seslerin doğru şekilde çıkarılması son derece öenmlidir. Diksiyonu söz söylerken duygu ve düşünceleri doğru, üslubuna uygun olarak anlatmak için sesin uyumunu, söylenişini, sözcük ve hecelerin uzunluğu, kısalığı, vurguları; jesti,mimiği, takınılacak tavrı yerinde ve düzgün kullanma sanatıdır. Diksiyon için ses aygıtlarını düzgün kullanmalı ve konuşma esnasında jest ve mimiğimizi etkili kullanmalıyız.

Türkiye’de seslerin çıkarılması yörelere göre değişkenlik göstermektedir. Ancak güzel konuşmada İstanbul ağzı esas alınır. Seslerin doğru çıkarılması için dil, çene, dudaklar, dişler, gırtlak eğitilmelidir.

  • Boğumlanma ( Artikülasyon): Konuşma organlarının boğazdan çıkan ses biçim vermek için topluca çalışmasıdır. Söylenen sözlerin anlaşılması için asıl olan ünlüler değil ünsüzlerdir. Seslerin ağızdan çıkışına, dilin konumuna dikkat etmek gerekir. Boğumlanma yeteneğimizin gelişmesi için ses organlarımızın zorlandığı tekerlemeleri bol bol seslendirmemiz sorunumuzu çözmemizde yeterli olacaktır.
  • Söyleniş ( Fonetik): Fonetik diksiyonda seslerin meydana gelmesini ve ses organlarının durumunu inceler. Söyleniş bozuklukları ünlülerin fonetik yönünden biçimlenmelerindeki yanlışlıklardan kaynaklanır. Örneğin; açık E yerine kalın E kullanmak, kalın A yerine ince A kullanmak gibi.
  • Vurgu ( Prosodie): Sözcük vurgusu dilin en doğal söyleniş özelliğidir. Konuşma sırasında konuşmanın tüm heceleri aynı tonda ve aynı vurguda söylenmez. Tüm dillerde kelimlerin farklı hecelerine vurgu yapılır ve bu vurgular konuşmanın doğallığını oluşturur. Türkçede vurgu genelde son hecededir. Dilimizde bulunna bazı Arapça-Farsça kelimelerde uzun ünlüler vardır. Bu kelimelerde vurgu uzun ünlü bulunan hecede yer almaktadır.
  • Ses Tekniği ( İletme Gücü): Dinleyicinin karşısındaki konuşmacının sesini yalnızca duymakla kalmaması, söylediklerini anlaşılır kılması ve sesin durduğu yerden değil de her yerden geliyormuşçasına çevrelenmesidir.
  • Soluma: 3 çeşit soluma vardır.
  1. Üst göğüs ve göğüs boşluğu soluması ( Özellikle bayanlarda kullanılır.)
  2. Alt soluma veya karından soluma ( Karın göğüs kullanılmadan şişirilir özellikle tiyatro okullarında uygulanır.)
  3. Bütünsel ( üst göğüs ve karın) soluma: En sağlıklı ve işlevsel solumadır.
  • Larenksin Açılması: konuşurken ve soluk alırken larenksininizin açık olması gerekmektedir. Kapalı olması durumunda havayı etkili biçimde dışarı çıkaramayız ve sesimiz yavanlaşır. Sesin doğla olarak kullanılması olanaksızlaşır.
  • Tınlatıcılar: fizyolojik tınlatıcıların görevi dışarı çıkarılan sesin iletme gücünü artırmaktır. İşlevi, hava kolonlarını vücudun ses yükseltici olarak seçilen bölümlerini sıkıştırmaktır.

Bir önceki yazımız olan Meslek Seçimi başlıklı makalemizde meslek seçimi hakkında bilgiler verilmektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir